Logo Image

Ontmoeting in tijden van Corona

13.05.2020

Na de intrede van de smartphone en de koptelefoon, is er nu ook het mondmasker en 1500mm afstand… Social distancing op allerlei manieren.

Alhoewel ik in al m’n lezingen en workshops pleit voor zowel ruimte voor ontmoeting als de mogelijkheid om wat afstand te nemen/houden, maak ik mij nu toch zorgen.

Zijn we ons bewust van de (neven)effecten die het dragen van maskers en houden van fysieke afstand, maar vooral onderliggend de gecreëerde angst voor elkaar, heeft op ons sociaal weefsel? Erger nog, wat het betekent om ’normaal sociaal gedrag’ strafbaar te maken? En mensen te vragen elkaar te verklikken? Wat doet dat met buren en buurten? Wat doet dat met een stad?

Beseffen we hoe belangrijk onze dagelijkse kleine ontmoetingen met elkaar — van een blik, een glimlach, iemand voor laten, tot een klein gesprekje — zijn voor ons als mens? Om samen te leven, elk op z’n manier en toch op een verbonden manier?

Gisteren nam ik afscheid van m’n lief. Zei hem gedag op het perron, niet wetend hoe lang we elkaar deze keer niet zullen zien. Het tafereel speelde zich af in een quasi leeg station (en dat op spitsuur), met verschillende politie agenten ter controle en veel afstand tussen de kleine groep van reizigers. Zowel via affiches als via de omroep worden de nieuwe regels van het script ons duidelijk gemaakt. Ik bedenk me dat afscheid nemen van m’n lief met 3 lagen stof tussen, niet helemaal beantwoordt aan die meest romantische kusscène op ‘t perron ☺️ iemand suggesties?)

Begrijp me goed: ik besef dat dit ‘individueel probleem’ geen zorg van de overheid is / moet zijn. Maar de impact van (nieuwe) regels op het samen-leven, op ons als gemeenschap, hoort dat wel te zijn.

Daar wil ik het hier over hebben.

Die impact ligt ‘m niet zozeer in de grote woorden, de grote campagnes of de grote ‘gemeenschappelijkheden’. Nee. De werkelijke impact situeert zich in de vele kleine dagdagelijkse ontmoetingen. In wat we (kunnen en mogen) doen, in hoe we ons (kunnen en mogen) bewegen, in wat we (kunnen en mogen) zeggen.

Kortom wat ik in m’n boek Ontmoeten is simpel… maar niet altijd gemakkelijk ‘t script van een ruimte noem. (Misschien dien ik m’n titel nu aan te passen naar Ontmoeten is gemakkelijk maar niet meer zo simpel… )

Terug naar de impact die net de vele kleine dagdagelijkse ontmoetingen hebben op het sociaal weefsel in een buurt of stad. Sociale cohesie, samenleven is geen kwestie van allemaal hetzelfde doen, denken of vinden. Sterker nog, we hoeven daarin helemaal niet hetzelfde te zijn. Al is een punt van gemeenschappelijkheid of herkenning, een gedeeld moment of gelijkende ervaring natuurlijk wel een dankbaar start voor ontmoeting. Het is echter net het verschil, de diversiteit, het anders mogen en kunnen zijn, dat verbondenheid en meer-waarde creëert, dat is wat het boeiend maakt. Het maakt dat we als mens en als samenleving groeien. Groeien in bewustzijn. Groeien in ons denken. Groeien in de manier waarop we zaken aanpakken. Groeien mee met (ipv ten koste van) onze natuur.

Het lijkt er op dat veel van wat ik hier schrijf, van wat net zo cruciaal is, vandaag niet meer kan en niet meer mag… ik maak mij daar zorgen over.

Wat ik als onderzoeker de voorbije jaren soms vaststelde in kleine voorzieningen, lijkt het nu maatschappelijk volledig over te nemen. Enkele voorbeelden: onder het mom van (fysieke) veiligheid, kon er (pre-corona) op sommige plaatsen geen kop koffie gedronken worden in het bijzijn van jonge kinderen, terwijl dat op andere plekken helemaal geen probleem blijkt. Worden er poortjes geplaatst met allerhande kliksystemen (zodat kinderen niet kunnen weglopen, I get that) — maar waardoor ouders tegelijkertijd uit de leefgroepen worden geweerd. Was dat de bedoeling?

Misschien impliciet wel. Want ouders die binnenlopen, dat zou een vuile vloer kunnen geven daar waar kinderen rondkruipen (wat was dat nu weer van die kampvitamientjes?). Of de kinderen zouden te onrustig en onhandelbaar worden in het bijzijn van (hun) ouders. Het zijn maar enkele uitspraken die ik meermaals te horen kreeg.

Onderliggend observeerde ik echter een onzekerheid bij professionals. Angst voor de blik van de ander op het eigen werk en het mogelijks in vraag stellen daarvan. Ik mocht ook professionals ontmoetten die hun onzekerheid durven erkennen en omarmen. Zij gaven net aan hoe ondersteunend het voelt om met meerdere brillen naar een kind te kijken en er zo samen uit te komen wat de beste oplossing in deze situatie zou kunnen zijn. Net dat proces van samen zoeken, bleek telkens weer zeer verbindend te werken.

Het lijkt er op dat we ook op grote schaal, maatschappelijk, vanuit die angst / onzekerheid leven. Wat weinig tot geen ruimte laat voor dialoog en discussie. Het lijkt er sterk op dat er niet (meer) vanuit verschillende brillen maar slechts vanuit één bril kan en mag worden gekeken. Dat vind ik persoonlijk een gevaarlijk script.

Ik begrijp dat een bezorgdheid om ieders fysiek welzijn zeker van belang is. Maar wat ik niet begrijp is dat we helemaal lijken te vergeten (of negeren) dat we behalve fysieke wezens ook sociale wezens zijn. Dat we mens zijn in relatie tot de ander (en tot alles om ons heen). Dat we net in de ontmoeting met de ander tot zin en betekenis komen (al confronteert het ons vaak ook een beetje met onszelf).

We zijn zo bang geworden van alles wat van ‘buitenaf’ komt. We hebben nu zelfs een ‘plan’ om onze kinderen zo te programmeren dat ze bang worden van (onzichtbaar) vuil aan hun handen, van spelen en rollebollen met elkaar, van andere mensen passeren op straat, …

Ik zou hier eindeloos veel over kunnen schrijven. Onder meer over hoe niet louter de regel of de inrichting van de ruimte bepaalt wat er wel en niet kan en gebeurt, maar vooral hoe wij daar mee omgaan.

Maar goed, welke keuzes maken we hierin?

Willen we een steriele samenleving worden? Op alle vlakken? Alle zogenaamde risico’s vermijden? Nog voor ze zich effectief ‘bewezen’ hebben dat ze een risico zijn?

Een dierbare vriend herinnerde me enkele weken terug aan de volgende uitspraak: “we zijn het merendeel van ons leven bang voor zaken die uiteindelijk nooit zullen gebeuren”. En als het wel gebeurt, blijkt het achteraf vaak nog een groeikans geweest in plaats van enkel maar ellende…

Aan het einde van m’n leven wil ik niet moeten vaststellen dat ik m’n leven lang te bang ben geweest om überhaupt te leven. Om eens te vallen of te botsen, om iets te durven of te riskeren, om de ander en het verschil te ont-moeten.

Daarom besloot ik het volgende: ja, ik mag dan wel een mondmasker moeten dragen in het station, maar de hele fietsrit er naartoe en terug naar huis zal ik m’n brede glimlach met plezier met de mensen rondom mij — en dus met de wereld — delen. En op die manier (naast vele andere kleine manieren) dagelijks bijdragen aan een warme samenleving.

Het zit ‘m in kleine dingen. (En dat geldt zowel voor de verandering die we zelf creëren als de verandering die subtiel aan ons wordt opgedrongen).  

#allesisprogrammatie #overtuigingenbepalenjekijk #durfdenken #durfjebedenken #bedenkjezelf

 

Facebook Logo Logo Image

Bedenksels (5)

  • Iele steen says:

    Die warmte en menselijkheid en LEVEN met volle teugen is wat we nodig hebben en waar we voor gaan!!!! De volheid, écht leven, met vallen en opstaan en samen!! Toen ik 14 was, wist ik duidelijk: als ik sterf, wil ik kunnen zeggen ‘Non, je ne regrette rien’

  • Karen says:

    Wat een prachtige tekst alweer Naomi die hopelijk velen tot reflectie aanzet.
    Het zou inderdaad heel jammer zijn niet langer van jouw stralende glimlach te kunnen genieten !
    Stralend groetje,
    Karen

    • Naomi says:

      Dat bedacht ik ook deze ochtend weer op de fiets. Verschillende mensen lachten terug, hoe zalig is dat! Oh ja, het is besmettelijk. Ik ben het zeker 😁

  • Aline says:

    Oh! Zo helemaal eens met je Naomi!!!! 😊

  • Lees meer

    Lees meer

    10.04.2020

    Kom van onder die laagjes vandaag

    [caption id="attachment_431" align="alignnone" width="1024"] Kom van onder die laagjes vandaan...[/c

    Lees meer

    Lees meer

    03.04.2020

    Quarantaine²

    Alsof een mondiale quarantaine nog niet genoeg is, zet ik mezelf 36u in quarantaine². In ’t kwadr

    Lees meer

    Lees meer

    17.01.2020

    Back to reality

    Na een week skivakantie en 2 weken California, keek ik er naar uit weer thuis te zijn. Ik zou mezel

    Lees meer

    Lees meer